Azərbaycan yataqları

Günəşli

Xəzərin ən böyük neft yatağı

Günəşli Azərbaycanın enerji müstəqilliyinin təməlidir. 1994-cü ildə imzalanan 'Əsrin Müqaviləsi' postsovet Azərbaycanına xarici investisiyanın qapısını açdı və ACG bloku bu gün də ölkənin əsas ixrac gəlir mənbəyi olaraq qalır.

Kəşf ili

1979

İstehsal başlangıcı

1981

Ümumi ehtiyat

700+

mln ton

Maksimum dərinlik

6.800

Su dərinliyi

180–210

Platforma sayı

12+

📍

Coğrafi mövqe

Təsvir

Xəzər dənizinin cənub-qərb hissəsi, Bakıdan şərqdə

Su dərinliyi

180–210 m

Bakıdan məsafə

~75 km

🪨

Geoloji xüsusiyyətlər

Lay (Formasiya)

Fasila (Məhsuldar Qat), Balaxanı, Sabunçu, Suraxanı layları

Litologiya

Qumtaşı, çaqıltaşı, gilli araqatlar — deltaya qədərki çöküntülər

Tələ tipi

Antiklinal tələ — şimal-qərb istiqamətli qırışıq

Dərinlik

2.000–6.800 m

Reservoir yaşı

Pliyosen (Məhsuldar Qat — ~5–2 mln il əvvəl)

Məsaməlik (Porosity)

15–28%

Keçiricilik (Permeability)

50–500 mD

📅

İstehsal tarixi

1979

Kəşf

Sovet geologları tərəfindən Xəzərdə seysmik kəşfiyyat zamanı aşkarlanıb

1981

İlk hasilat

Sovet dövründə dayaz-su hissəsindən (Günəşli Deep) hasilat başladı

1994

Əsrin Müqaviləsi

Azəri-Çıraq-Günəşli bloku üzrə ARDNŞ və 8 beynəlxalq şirkət arasında PSA imzalandı

1997

Dərin-su hissəsi

BP-nin rəhbərliyi ilə dərin-su Günəşlinin inkişafına başlandı

2008

Zirvə hasilat

ACG blokunun ümumi hasilatı gündə ~1 mln barrel-ə çatdı

2017

ACG genişləndirilməsi

Yeni neft platası quruldu, ehtiyatların ömrü 2050-yə uzadıldı

2024

Günümüz

ACG blokunun əsas yatağı kimi hasilat davam edir, yeni quyu proqramları icra edilir

⚙️

Texniki məlumatlar

Operator

BP (baş operator)

Platformalar

12 stasionar platforma + 2 yarımbatıq platforma

Quyu sayı

200+ istehsal və inyeksiya quyusu

Müqavilə tarixi

20 sentyabr 1994

Müqavilə

Azəri-Çıraq-Günəşli (ACG) Hasilat Pay Bölgüsü Müqaviləsi

Konsorsium / Ortaqlar

ARDNŞ (25%)BP (30.37%)MOL (9.57%)SOCAR (6.65%)ExxonMobil (6.79%)TPAO (5.73%)Inpex (9.31%)Equinor (7.27%)

💡

Bilirdinizmi?

Günəşli — Azərbaycanda kəşf edilmiş ən böyük neft yatağıdır. ACG bloku ölkənin ixrac gəlirlərinin 80%-dən çoxunu təmin edir.

Yataqdan hasil edilən neft BTC boru kəməri ilə Türkiyənin Ceyhan limanına nəql edilir — 1.768 km məsafə.

Pliyosen dövrünə aid Məhsuldar Qat layları Xəzər hövzəsinin unikal çöküntü süxurlarıdır — dünyada analoqu az olan bir reservoir sistemidir.

Dərin-su Günəşli hissəsi 1997-ci ildə inkişaf etdirilməyə başlandı. O vaxt bu, postsovet məkanında ən böyük iqtisadi layihə sayılırdı.

Digər yataqlar

Çıraq Azəri Neft Daşları Şahdəniz